Home / Malmö Blog / Macedonië
A+ R A-
09 mei

Macedonië

Beoordeel dit artikel
(0 stemmen)

 

Het doet altijd een beetje pijn als een van je topfavorieten het niet helemaal goed doet. Macedonië is zo’n geval. Al een maand lang draai ik de one-track-cd in mijn auto. Bij de repetitie vandaag bleek dat ze zo’n beetje alles aan de act, maar vooral het nummer veranderd hebben. Helaas niet ten goede. Tijd om eens een praatje te maken met Lozano en Esma.

 

Bij Eurovision in Concert had ik Esma en Lozano al even mogen interviewen. Destijds ging ons gesprek over zigeuners die op de Balkan vaak gediscrimineerd worden en wier muziek op het Songfestivalpodium nooit echt gewaardeerd werd. Esma had daar totaal geen boodschap aan. Met meer dan 20 albums en tussen de 850 en 1.000 studio-opnamen, is zij een zeer geliefde zigeunerkoningin van de Balkanmuziek. Gewikkeld in grote kleurrijke lappen kreeg ze ook de bezoekers van Eurovision in Concert op haar hand.

 

Dat de eerste samenwerking met Lozano, het lied ‘Imperia’ vervangen was vanwege de vele binnenlandse kritiek had volgens Lozano niet zozeer met de muziek te maken als wel met politieke redenen. Welke dat dan waren liet hij in het midden. Esma vertolkte in Amsterdam goed de rol van een soort moeder voor iedereen. Dat is ze ook in werkelijkheid want ze heeft een 60-tal jongens geadopteerd als ‘kunstkinderen’. Toen ik met hen beiden op de foto mocht moest ik tussen hen in gaan zitten en legde zij meteen haar hand op mijn knie zoals ze dat even daarvoor ook nog bij Lozano had gedaan. Dat was na afloop van het gesprek waarin Esma vertelde dat ze slangen prachtige dieren vond en zij beiden het eigenlijk niet nodig vonden om de tekst in het Engels te zingen. Immers de taal van muziek komt uit het hart en is universeel!

 

Ik ben bang dat de vele vragen over wel/niet Engels er misschien toch toe geleid heeft dat men er voor gekozen heeft om de coupletten van Lozano toch te vertalen naar het Engels. Het heeft rondom de bijdrage van Macedonië van het begin af aan al gerommeld en de storm is nog niet over zo bleek ook (vandaag) bij de eerste repetitieronde van Macedonië. En dus sprak ik ze na hun oefensessie nogmaals.

 

mak2

Bij de verschillende doorlopen struikelde Esma telkens bijna van een traptrede bij haar opkomst. Dus is mijn eerste vraag aan het duo of ik misschien een suggestie mag doen. De vertaalster kijkt mij bijna vernietigend aan en wil het in eerste instantie niet vertalen, met een houding van ’waar bemoei je je mee?’. Omdat zij niet over de inhoud gaat vraag ik haar toch gewoon te vertalen of de Macedonische equipe misschien heeft overwogen om Esma op het kleine podium te midden van het publiek te laten starten? Het thema van het lied is ‘samen komen’ en dus willen Esma en Lozano niet gescheiden blijven. Ik probeer nog even voorzichtig aan te geven dat het minipodium via een trede-loos pad met het grote podium verbonden is, maar ze lijken het niet te begrijpen. Het zou een gouden greep zijn om Esma die door het Songfestivalpubliek omarmd wordt temidden van de fans te zetten. Je zou ook voorkomen dat de vreselijke backings aan het einde van de act ook bij de zigeuneroma en kleine zanger komen te staan.

 

Sowieso hebben de backings nu een veel te grote rol. Het lied moet gedragen worden door Esma en Lozano, daar zit m de kracht, maar nu zingen de twee dikke achtergrondzangeresse alle regels van Esma mee, waar ze eerst alleen het laatste deel moesten accentueren. Volgens Esma is dat om het lied krachtiger te maken, maar ik vind het vooral rommeliger worden.

 

Wat de desastreuze impact van een keuze voor het Engels is blijkt als ik Lozano vraag waarom hij opeens afwijkt van de melodie en allerlei ad-libs toegevoegd heeft. De melodie wordt voor West-Europese oren, die niet aan Balkanmuziek gewend zijn, daardoor namelijk veel minder toegankelijk. Het heeft volgens Lozano te maken met de vertaling vanuit het Macedonisch naar het Engels. De woorden pasten niet en dus moet het maar op deze manier. Het lijkt een knieval ten koste van de kwaliteit.

 

Tijd dus om Esma en Lozano te confronteren met hun uitspraak een maand geleden, dat muziek uit het hart geen vertaling nodig heeft om begrepen te worden. Lozano herinnert het zich inderdaad maar verklaart dat Engels een internationale taal is, die door heel Europa gesproken wordt. Dat ze voor het antwoord zelf een tolk nodig hebben spreekt voor zich. Esma en Lozano hebben complimenten gekregen op de Engelse versie, waarvan de studio-opname overigens nog wel de normale melodielijn volgt.

 

De switch van de eigen taal naar de Engelse was al geen succes. Maar nu het ook nog muzikaal zijn impact heeft, lijkt het dat het Macedonische team als een kat in het nauw allemaal rare sprongen maakt. En dat is bijna altijd ‘killing’. Gelukkig heeft een kat 7 levens, ik blijf hopen voor mijn favoriete bijdrage. Gelukkig gaan ze zelf de repetities ook zelf nog  bekijken en hebben ze nog een week de tijd om het  één en ander te verbeteren. Het is te hopen dat ze nog even ‘out of the box’ te denken.

Laatst gewijzigd op: donderdag 16 mei 2013 14:47
Meer in deze categorie: « België Pers over Anouk »